ضبط هویت: افرادی که هویت ضبطی دارند بدون کاوش کردن گزینه ها خود را به ارزش ها و اهدافی متعهد ساخته اند. آنها هویت حاضر و آماده ای را پذیرفته اند که صاحبان قدرت( معمولا والدین و گاهی اوقات معلم ها و مدرسه) برای آنها انتخاب کرده اند. در این گونه موارد نوجوان عموما افکار خشک و غیر قابل باوری دارد که خود را در تغییر آنها ناتوان می بیند و همین زمینه ای را فراهم میکند که امکان تغییر ناگهانی و زیاد عقاید در بزرگسالی را افزایش می دهد.

مثال: هنگامی که از سپهر پرسیدند که آیا تا به حال در عقاید سیاسی خود بازنگری کرده است؛ پاسخ داد: نه واقعا. خانواده ما در مورد این مسایل خیلی جدی هستند و همه باید اتفاق نظر داشته باشند.

وقفه هویت: وقفه هویت به معنی حالت تغییر یا تعویق است. این افراد هنوز احساس تعهد قطعی ندارند. آنها در حال کاوش کردن هستند و اطلاعاتی را گردآوری و فعالیت هایی را امتحان می کنند به این امید که ارزش ها و اهدافی را برای هدایت کردن زندگی خود پیدا کنند.

مثال: وقتی از مهرداد پرسیدند آیا تا به حال در مورد عقاید مذهبی خود تردید کرده است او گفت: بله به نظرم هم اکنون در حال انجام این کار هستم. من نمیتوانم بفهمم با وجود این همه افراد شرور و بد عدالت چه زمانی اتفاق می افتد.

کسب هویت: افرادی که به هویت دست یافته‌اند؛ قبلا گزینه‌ها را کاوش کرده و خود را به یک رشته ارزش‌ها و اهدافی که خودشان آن ها را برگزیده‌اند؛ متعهد می‌دانند. آنها احساس  سلامت روانی می کنند. در طول زمان از احساس یکسانی برخوردارند و می دانند که راه به کجا می برند

برای مثال: وقتی که از مریم پرسیدند اگر شرایط بهتری فراهم شود چقدر مایل است شغل انتخاب شده خود را رها کند. او جواب داد: خب ممکن است این کار را بکنم اما بعید می‌دانم. من مدت زیادی به شغل وکالت فکر کرده‌ام و کاملا اطمینان دارم که این شغل برای من مناسب است

 

در طول نوجوانی برداشت نوجوان از خود پیچیده تر؛ سازمان یافته تر و باثبات تر می شود. نوجوانان در مقایسه با کودکان احساس کم و بیش مثبتی درباره ی جنبه های گوناگونی از خود دارند. آنها به مرور زمان بازنمایی متعادل و منسجمی را از قدرت ها و ضعف های خود تشکیل می دهند. تغییراتی که در خودپنداره و عزت نفس ایجاد می شوند؛ زمینه را برای تشکیل هویت یکپارچه آماده می سازند.

 ۴ وضعیت هویت وجود دارد که ممکن است نوجوانان در طول بلوغ و رشد خود  تجربه کنند.

۱. کسب هویت

۲.وقفه هویت

۳.ضبط هویت

۴.پراکندگی هویت

 و در نهایت باید گفت که پژوهش های زیادی تایید می کنند که کسب و وقفه هویت از لحاظ روانشناختی مسیر های سالمی به سمت هویت های پخته هستند. در مقابل ضبط و پراکندگی هویت بلند مدت؛ ناسازگارانه هستند.

 

این هفته میخواهیم به عواملی که به پیشرفت زیاد در دوره ی نوجوانی کمک میکنند اشاره کنیم. عوامل بسیاری بر رشد فرزند ما در دوران نوجوانی اثر میگذارد اما ۴ عامل که در زیر مطرح میکنیم جزو مهم ترین ها هستند. ما به عنوان والدین با کنترل کردن این عوامل به طور قطع تاثیر مثبتی بر رشد سالم نوجوانمان خواهیم گذاشت.

عامل تاثیر گزار بر پیشرفت نوجوانانمان 

شرح

روش های فرزند پروری 

تربیت مقتدارنه- تصمیم گیری مشترک والد و نوجوان- درگیر بودن والدین در تربیت نوجوان 

تاثیرت همسالان

ارزش قایل شدن برای پیشرفت و کمک به آن

خصوصیات مدرسه

معلمانی که صمیمی هستند و کمک میکنند-مشارکت فعال دانش آموز در یادگیری و تصمیم گیری در کلاس 

برنامه استخدام

آموزش های شغلی با کیفیت برای نوجوانانی که قصد ندارند وارد دانشگاه شوند. 

 

قدری به دوران مدرسه ی ابتدایی و دبیرستان خود فکر کنید. هنگامی که بالغ شدید احساسات شما درباره ی خودتان و روابط با دیگران چه تغییری کرد؟؟ در جدول زیر ما به شما توصیه هایی را ارایه میدهیم که با تغییرات اساسی نوجوانانتان چه برخوردی کنید.

تغییرات روانی دوران نوجوانی

                   توصیه های ما به شما

حساسیت نسبت به انتقاد دیگران                   

در حضور دیگران از نوجوانان عیب  جویی نکنید. اگر مساله ای مهم باشد صبر رکنید تا موقعی که بتوانید تنها با نوجوان صحبت کنید.

احساس منحصر به فرد بودن اغراق امیز             

  خصوصیات منحصر به فرد نوجوان را بپذیرید در عوض در زمان مناسب بگویید وقتی نوجوان بودید به شیوه ی مشابهی احساس میکردید و دیدگاه متعادل تری را ترغیب کنید.

آرمان گرایی و عیب جویی                             

به توقعات غرور امیز و اضهارات عیب جویانه ی نوجوانان صبورانه پاسخ دهید.به ویژگی های مثبت هدف ها اشاره کنید.

مشکل در تصمیم گیری های روزمره                  

از تصمیم گیری برای نوجوانان خودداری کنید. در مورد محاسن و معایب گزینه ها و پیامد های انها و درس گرفتن از انتخاب های نادرست؛ توصیه های سیاست مدارانه ارایه دهید.

 

 

شروع نوجوانی با بلوغ مشخص میشود. تغییراتی که هنگام بلوغ رخ میدهند چشمگیر هستند.ظرف مدت چند سال بدن کودک دبستانی به بدن یک فرد بزرگسال کاملا رشد یافته تغییر میکند. فرایند های هورمونی که تحت تاثیر وراثت قرار دارند رشد مربوط به بلوغ را تنظیم میکنند. همانطور که میدانید تغییرات مربوط به بلوغ دو نوع هستند:     ۱) رشد کلی بدن  ۲)رشد ویژگی های جنسی

رشد بدن:اولین نشانه بیرونی بلوغ افزایش سریع قد و وزن است که جهش رشد نامیده میشود.

رسش جنسی:همراه با رشد سریع بدن در ویژگی های جسمانی مربوط به عملکرد جنسی تغییراتی روی میدهد. برخی از این تغییرات که ویژگی های جنسی نخستین نامیده میشوند اندام های تولید مثل را دربر میگیرند.ویژگی های جنسی ثانوی در بیرون بدن قابل تشخیص هستند و علایم دیگر رسش جنسی را تشکیل میدهند. اگاهی از رشد جسمی و رسش جنسی فرزندانمان در درک بهتر ما از انان بسیار مفید خواهد بود.

 

 

اگر از بزرگسالان امروزی بپرسید نوجوانان چگونه هستند؛ احتمالا پاسخ هایی از این قبیل را خواهید شنید: "سرکش و بی باک" یا "اکنده از خشم و غضب " این دیدگاه شایع به نوشته های فیلسوف قرن ۱۹؛ژان ژاک روسو بر میگردد که معتقد بود آشوب زیستی بلوغ موجب افزایش هیجان پذیری؛تعارض و سرپیچی از بزرگسالان میشود. در قرن ۲۰ روانشناسان عمده این دیدگاه طوفان و استرس  را اختیار کردند. اما پژوهش های جدید حاکی از ان است که برداشت طوفان و استرس از نوجوانی اغراق امیز است. این روز ها میدانیم که نیرو های زیستی؛روانشناختی و اجتماعی با هم بر رشد نوجوان تاثیر میگذارد. لذا برای اگاهی از مشکلات نوجوانان؛باید به تاثیرات اجتماعی؛فرهنگی و خانوادگی بیشتر توجه کرد.

نویسنده: زهرا سادات میرشجاعی

     مشاور خانواده